10 lat raportów ABSL: kompetencje miękkie, do których sektor usług biznesowych w Polsce wciąż wraca
Od ponad dekady Accent Business Training pozostaje tuż za kulisami ABSL Summit. Dzięki naszemu programowi coachingowemu Preparing Speakers przygotowujemy prelegentów, którzy wychodzą na tę scenę. Pomagamy liderom sektora usług biznesowych przekształcić wiedzę techniczną w pewną siebie i przekonującą prezentację przed setkami swoich branżowych kolegów. Ta dekada współpracy z ABSL dała nam wyjątkową, „z pierwszego rzędu” perspektywę na coś, co chcieliśmy ująć w konkretnych liczbach: jakich kompetencji miękkich sektor usług biznesowych w Polsce naprawdę potrzebuje, rok po roku?
Przeanalizowaliśmy więc wszystkie dziesięć edycji raportu ABSL Business Services Sector in Poland, od 2017 do 2026 roku, i wyodrębniliśmy każdą wzmiankę o umiejętnościach, kompetencjach i priorytetach talentowych. Wzorzec jest jednoznaczny i dokładnie taki, jakiego można się spodziewać.
Krótka odpowiedź
Sektor usług biznesowych w Polsce w ciągu dekady przeszedł od przewagi opartej na językach i kosztach do przewagi opartej na kompetencjach i zdolnościach poznawczych. Znajomość języków i wiedza techniczna wciąż mają znaczenie, ale kompetencje, które najbardziej konsekwentnie się powtarzają i zajmują najwyższe miejsca w dziesięcioletnich badaniach wśród pracodawców, to: myślenie krytyczne, inteligencja emocjonalna, liderstwo, adaptacyjność i komunikacja. W najnowszych edycjach raportu nie są już traktowane jako „miły dodatek”, organizacje wprost finansują ich rozwój jako priorytet przekwalifikowania (reskillingu), obok szkoleń z zakresu AI.
Co naprawdę pokazują dane z dekady raportów
Myślenie krytyczne i inteligencja emocjonalna to najbardziej trwałe kompetencje
Te dwie kompetencje po raz pierwszy pojawiają się z nazwy w raporcie z 2021 roku, a już w 2024 roku stają się najważniejszym kryterium rekrutacyjnym, zarówno na stanowiska juniorskie, jak i senioralne w sektorze, wyprzedzając kwalifikacje techniczne (ABSL 2024, s. 199–202). W 2025 roku zostają formalnie wpisane w sektorowe ramy „umiejętności na erę AI”, jako ludzka przeciwwaga dla automatyzacji (ABSL 2025, s. 124).
Liderstwo: luka, która się nie zamyka
W 2022 roku liderstwo zajęło 3. miejsce (43,9%) wśród kompetencji, które będą potrzebne do 2027 roku (ABSL 2022, s. 164). Do 2025 roku dane samego ABSL pokazują, że „liderstwo nie nadąża za zmianami”. Otwartość umysłu i twórcze myślenie wskazało jako główną barierę liderską 62,7% respondentów, a strategiczne podejmowanie decyzji wymieniło 46,1% jako główną przeszkodę w awansie polskich specjalistów na globalne role (ABSL 2025, s. 110–111). Dziesięć lat później rozwój kompetencji liderskich to wciąż niedokończone zadanie sektora.
Elastyczność i adaptacyjność przetrwają każdy rebranding nazw
Nazwana w 2018 roku „agile ways of working” (elastyczne sposoby pracy), elastyczność i adaptacyjność zajęły 1. miejsce wśród pożądanych postaw pracowników w 2022 roku, z wynikiem 69,5% (ABSL 2022, s. 16–17, 160). W 2025 roku występują w parze z inteligencją emocjonalną w kategorii „umiejętności miękkie”, a w 2026 roku ponownie pojawiają się jako jeden z celów przekwalifikowania (ABSL 2026, s. 139–141) , adaptacyjność to jedyna kompetencja, która przetrwała każdą zmianę nazewnictwa.
Niedobór talentów nigdy nie zniknął — po prostu zmienia formę
Każdy rok wskazuje jakieś ograniczenie talentowe. Ale w 2026 roku ABSL opisuje tę zmianę precyzyjnie: sektor przechodzi „od niedoboru do niedopasowania kompetencji” (from scarcity to skills mismatch), a decyzje lokalizacyjne priorytetyzują teraz „mix umiejętności i ekspertyzę, a nie tylko sam koszt” (ABSL 2026, s. 111). Problem niedoboru talentów nigdy nie został rozwiązany — został na nowo zdefiniowany, tym razem przez pryzmat lokalizacji.
Firmy finansują umiejętności miękkie jako niezbędne uzupełnienie AI
To najwyraźniejsza zmiana widoczna w najnowszych raportach. Raport z 2025 roku stwierdza wprost: „firmy muszą skupić się na umiejętnościach technicznych i miękkich, aby w pełni wykorzystać potencjał AI… adaptacyjność, inteligencja emocjonalna i kreatywność pozwolą pracownikom efektywnie współpracować z AI” (ABSL 2025, s. 124, 128). W 2026 roku jest to już mierzalne: budżety na przekwalifikowanie są podzielone między twarde umiejętności związane z AI (prompt engineering, analityka danych) a umiejętności miękkie (komunikacja z klientem, rozwiązywanie problemów, adaptacyjność) (ABSL 2026, s. 129, 139–141).
Dlaczego to ważne, jeśli zarządzasz ludźmi w tym sektorze
Jeśli w Twojej organizacji szkolenia z umiejętności miękkich wciąż są budżetowane jako „miły dodatek” (albo pierwsza pozycja do wykreślenia), dane mówią coś innego: 90% polskich pracodawców już przechodzi na rekrutację opartą na kompetencjach (ABSL 2025, s. 131–132), a programy przekwalifikowania są budżetowane z umiejętnościami miękkimi wbudowanymi od samego początku, nie dodawanymi później.
To dokładnie ta luka, którą Accent Business Training ma za zadanie wypełnić. Od ponad 16 lat szkolimy ponad 1300 profesjonalistów biznesowych rocznie — 80% z nich pochodzi z sektora usług wspólnych (shared services). Skupiamy się właśnie na tych kompetencjach, które ta dekada raportów ABSL wymienia najczęściej: myślenie krytyczne, inteligencja emocjonalna, liderstwo i komunikacja pod presją.
John Held